Historie

Mindfulness vindt haar oorsprong in het Boeddhisme. Zoals veel stromingen vond ook deze haar weg naar de westerse wereld. De Amerikaan Jon Kabat Zinn is de grondlegger van de mindfulness- of aandachttraining zoals die in Nederland nu wordt aangeboden. Als moleculair bioloog aan de universiteit van Worchester, Massachusetts, viel het hem op dat chronische patiënten die medisch gezien uitbehandeld waren, vaak tussen wal en schip vielen. Zij kregen te horen dat ze maar moesten 'leren leven' met hun klachten, maar niemand kon hen uitleggen hoe.

Kabat-Zinn, diepgaand beoefenaar van Vipassana-meditatie en yoga, besloot om een basistraining samen te stellen om deze patiënten, maar vooral ook iedereen te bereiken die een steuntje in de rug konden gebruiken.  Zijn doel hierbij werd patiënten middelen te geven waardoor ze zelf iets aan hun gezondheid en de beleving ervan konden (blijven) doen. Centraal in zijn benadering staat het ontwikkelen van de kwaliteit van aandacht. De training kreeg officieel de titel Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) en bleek uiterst succesvol. Kabat-Zinn opende speciaal in 1979 een Stress Reduction Clinic (later ‘Centre for Mindfulness’ genoemd) waar steeds meer therapeuten een opleiding kwamen volgen.

Goed voorbeeld doet volgen. Psycholoog Zindel Segal ontwikkelde later samen met collega’s Mark Williams en John Teasdale een variant op de training van Jon Kabat-Zinn, waarbij elementen van cognitieve gedragstherapie zijn ingebouwd: Mindfulness-based Cognitive Therapy (MBCT). Deze variant verschilt overigens slechts op onderdelen van de oorspronkelijke opzet. In Nederland worden de termen 'Mindfulness-training' en 'aandachttraining' gebruikt voor zowel MBSR en MBCT. Meestal gebruiken trainers tussenvormen van beide varianten, aangepast aan de behoefte van hun groep.