Hoogsensitiviteit

Hoogsensitiviteit

Elaine N. Aron

Wat is hoogsensitiviteit?

Een aangeboren kenmerk van het temperament dat zich uit door de waarneming van subtiele verschillen tussen verschillende prikkels en ze diepgaand te verwerken.

Elaine N. Aron

Elaine N. Aron, Ph.D. is een klinisch onderzoekspsycholoog en auteur die sinds 1990 hooggevoelige persoonlijkheden heeft bestudeerd.

Ik denk diep na over de dingen en het raakt mij diep.

Ik beleef en voel de dingen intens. Ik maak me zorgen om de aarde.

Ik ben gevoelig voor te veel geluid, ik ben gevoelig voor gehaastheid.

Soms voel ik intense pijn, maar ik voel liefde en geluk ook intenser.

Vooral gewoon in de natuur zijn, dat ervaar ik als heel fijn en herstellend.

Ik denk na over de wreedheid in de wereld, ik denk na over de onrechtvaardigheid, ik denk na over hebzucht.

Ik denk erover na of ik mijn zoon wel goed opvoed en ik denk erover of ik wel de juiste dingen doe in mijn leven.

Ik dacht dat ik een probleem was voor anderen. Die momenten verklaarden veel van mijn eenzaamheid.

Deze karaktereigenschap geeft mij de mogelijkheid om met mensen te verbinden.

Mindfulness in crisistijd
Mindfulness in crisistijd

Hoogsensitiviteit

Sensitiviteit is een karaktereigenschap en maakt deel uit van het temperament. Met temperament bedoelen we een aangeboren eigenschap. De mate van sensitiviteit is bepalend voor de gehele persoonlijkheid, een combinatie van levenservaringen, hoe je bent opgegroeid en hetgeen aangeboren is, omdat het in de genen is vastgelegd.

Hoogsensitiviteit wordt steeds bekender. Er worden steeds meer wetenschappelijke onderzoeken naar gedaan. Naar schatting heeft ongeveer 15% van de bevolking het persoonlijkheidskenmerk hoogsensitiviteit.

Hoogsensitiviteit is geen ziekte, noch een aandoening of een stoornis. Je hoeft er niet aan geopereerd te worden en je kunt er niet vanaf komen. Veel mensen zijn zich er niet van bewust dat ze hoogsensitief zijn en hebben er ook weinig last van. Andere hoogsensitieve personen (HSP) hebben wél last van hun hoogsensitiviteit. Bij iedere hoogsensitieve persoon uit deze persoonlijkheidskenmerk zich op een eigen manier. Dit hangt af van diverse factoren, zoals eerdere ervaringen en de context waarin je je bevindt. Dé hoogsensitieve persoon bestaat dus niet.

Iemand met hoogsensitiviteit onderscheidt zich door een sterke vaardigheid om externe factoren waar te nemen en ze diepgaand te verwerken. Door de diepgaande verwerking van prikkels ervaren hoogsensitieve personen de wereld om zich heen op een fundamenteel andere, intensere manier dan een niet-hoogsensitief persoon.

Belevingen hebben een uitermate sterke inwerking op hoogsensitieve personen, waardoor zij sterk emotioneel kunnen reageren. Vaak zijn ze creatief in het bedenken van oplossingen, innovatief en gewetensvol. Door hun inlevingsvermogen kunnen ze zich goed inleven in de emoties van anderen, waarbij het gevaar bestaat, dat ze zichzelf regelmatig wegcijferen.

Hoogsensitiviteit is een talent. Zoals altijd heeft dit talent een keerzijde. Door de diepgaande verwerking van belevingen lopen hoogsensitieve personen een hoger risico op ‘overprikkeling’ met als mogelijk gevolg een burn-out.

Eigenschappen van hoogsensitieve personen

Most frequent questions and answers

Zintuigelijk

  • Sensitieve waarneming, oog voor detail, subtiele signalen uit de omgeving (je voelt aan of de ander congruent is of niet), sfeergevoelig
  • Je zintuigen kunnen scherper zijn, zoals reukvermogen, smaakzin, geluiden
  • Je ervaart dat je gevoelig bent voor pijn (tast)
  • Gevoelig voor medicijnen, drinken, eten en producten

VERBINDEN​

  • Je kunt je goed verbinden met een gebeurtenis of persoon, hierdoor kun je je goed inleven in een situatie en in anderen (je voelt de ander aan en neemt waar wat de ander nodig heeft)
  • Voelt sferen en stemmingen goed aan.
  • Behoefte aan harmonie (conflicten kunnen als erg bedreigend worden ervaren)
  • Meer pro-sociaal gedrag
  • Verbinding met de natuur

gevoel/emotie

  • Sterke emoties door onprettige opmerkingen of door liefdevolle opmerkingen
  • Snel afgewezen voelen, gevoel van niet gehoord of gezien worden
  • ‘Anders’ voelen dan de anderen
  • Teruggetrokken of bedachtzaam (voorkeur voor bekende situaties en mensen, nieuwe situaties kosten tijd om aan te wennen en vertrouwd te raken)
  • Behoefte aan hersteltijd, stilte of rust
  • Functioneert het beste in je eigen tempo

mentaal

  • Creatief denken
  • Snel overzicht in complexe zaken (of chaos ervaren), gemakkelijk associëren en visualiseren
  • Een rijke innerlijke belevingswereld, soms beeldend
  • Behoefte om de context te begrijpen, holistisch denken, samenhang ervaren, je overziet de gevolgen snel, verbanden zien tussen dat wat men waarneemt, associaties, patronen herkennen
  • Je leert vaak snel
  • Perfectionistisch
  • Je houdt er niet van als er op je vingers wordt gekeken

Belangrijke kernwaarden zijn

  • Zingeving
  • Loyaliteit
  • Rechtvaardigheid
  • Respect
  • Zorgzaamheid
  • Plichtsgetrouw
  • Gewetensvol
  • Consciëntieus
  • Verantwoordelijkheidsgevoel

door Brigitta Derksen

HOE WEET IK DAT IK HOOGSENSITIEF BEN?

Het antwoord op deze vraag begint bij jezelf. Iemand die het niet is, weet dat vaak ook van zichzelf. Twijfel je of wel of niet hoogsensitief bent, dan kun je op verder onderzoek uitgaan. Indien jij jezelf herkent in (een deel van) de genoemde eigenschappen, dan is het belangrijk om na te gaan hoe lang je deze eigenschappen bij jezelf herkent. De eigenschap hoogsensitiviteit heb je bij je geboorte meegekregen. Indien je bij jezelf herkent dat deze eigenschap zich op latere leeftijd ontwikkeld heeft, dan is er wellicht eerder sprake van overgevoeligheid in plaats van hooggevoeligheid.

Op internet zijn er verschillende niet-wetenschappelijk onderbouwde zelftesten te vinden. Binnenkort komt hier een zelftest van Elaine Aron. Elaine Aron is de eerste persoon, die een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst over hoogsensitiviteit heeft ontwikkeld. Helaas is het niet mogelijk om op basis van deze test een eenduidig antwoord te krijgen of er bij jou daadwerkelijk sprake is van hoogsensitiviteit. De uitkomst van de test is voor meerdere uitleg vatbaar. Een uitslag met veel positieve antwoorden kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van overgevoeligheid na een chronische stressperiode, of dat je profiel past binnen een persoonlijkheidsstoornis zoals autisme, AD(H)D of borderline. Er zitten duidelijke verschillen tussen deze uitkomsten, maar deze komen niet uit de test naar voren. Je scoort vooral hoog als je veel last hebt van zintuigelijke prikkels; maar hoogsensitiviteit is veel meer dan dat. Professor Elke van Hoof heeft ook een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst ontwikkeld, echter is de test nog niet vrijgegeven voor individueel gebruik. Professor Elke van Hoof heeft getracht de genoemde overlap te elimineren.

Met hersenscans kan ook worden aangetoond of iemand wel of niet hoogsensitief is. Deze hersenscans tonen aan dat er bij een gebeurtenis meer gebieden in het brein worden geactiveerd bij hoogsensitieve personen dan bij niet hoogsensitieve personen. Deze hersenscans worden alleen gebruikt bij de wetenschappelijke onderzoeken en zijn niet beschikbaar voor een individueel persoon.

Door de hoeveelheid informatie die een hoogsensitief persoon opneemt uit de omgeving en de diepgaande verwerking daarvan, zijn hoogsensitieve personen in hoge mate gevoelig voor stress. Een hoogsensititief persoon kan bij langdurige stress of bij trauma ook overgevoelig raken. Dit proces werkt ook andersom; indien we veel stress ervaren of een trauma meemaken, dan worden we daardoor gevoeliger. Dit kan het moeilijker maken om te kunnen beoordelen of je wel of niet (‘zuiver’) hoogsensitief bent.

“Des te meer de hoogsensitieve persoon is opgegroeid in een liefdevolle en veilige omgeving, waarin de hoogsensitiviteit werd erkend, des te minder zal de HSP op latere leeftijd last hebben van de klachten, die hoogsensitiviteit met zich mee kan brengen.”

HOOGSENSITIVITEIT VERSUS ANDERE DIAGNOSES 

In sommige gevallen wordt hoogsensitiviteit ten onrechte vastgesteld, maar het kan ook gebeuren dat hoogsensitiviteit ten onrechte niet wordt gesignaleerd.

Soms denken mensen dat ze hoogsensitief zijn, terwijl ze dat niet zijn. Hoogsensitiviteit wordt in zo’n geval vaak als dekmantel gebruikt om andere problemen te verbergen.

Het komt voor dat een hoogsensitief persoon, niet als zodanig wordt herkend. Aron (2010): een niet-sensitieve behandelaar zal bij onderzoek naar een hoogsensitief persoon eerder spreken van een stoornis. Mannen lijken meer moeite te hebben zichzelf te herkennen als hoogsensitief persoon, omdat de emotionele kant in de machocultuur nog niet zo geaccepteerd is. Al lijkt hier steeds meer verandering in te komen.

Ook komt het voor dat hoogsensitieve personen geen stoornis hebben, ook al is deze wel vastgesteld. We spreken dan van een misdiagnose.

Hoewel hoogsensitiviteit geen stoornis is, kunnen hoogsensitieve personen wel last hebben van stoornissen. Vooral overgevoeligheid, angst- en stemmingsstoornissen.

Dit komt vooral voor als de hoogsensitiviteit nog niet herkend is en er geen rekening wordt gehouden met dit persoonlijkheidskenmerk.

Begrip en acceptatie van de eigenschap hoogsensitiviteit, met alle gevoelens die daarbij horen, is echter cruciaal om te beseffen en te begrijpen waarom iemand bepaald gedrag vertoont.

Historie hoogsensitiviteit

Het begrip ‘hoogsensitiviteit’ is redelijk nieuw op de markt, al wordt er het laatste decennium steeds meer bekendheid aan gegeven. Je hoort steeds vaker ouders zeggen dat hun kind hooggevoelig is of dat ze zichzelf er bewust van worden dat ze hoogsensitief zijn. In 1997 verscheen in het  wetenschappelijke tijdschrift Journal of Personality and Social Psychology het eerste artikel over hoogsensitiviteit. Dit artikel was geschreven door Elaine en Art Aron, twee Amerikaanse psychologen. Toen de wetenschappelijke wereld lauw reageerde op hun onderzoek, publiceerde Elaine Aron het boek The Highly Sensitive Person: How to Thrive when the World Overwhelms You. Wereldwijd gingen er meer dan een miljoen exemplaren over de toonbank. Een hype was geboren.

Elaine Aron is de grondlegster van het begrip hoogsensitiviteit – HSP (highly sensitive person). Hoewel hoogsensitiviteit een nieuw begrip was, heeft ze niets nieuws ontdekt. Ze heeft een bestaand onderwerp een nieuwe naam gegeven. In de persoonlijkheidspsychologie kent men het verschijnsel ‘negatief affect en reactiviteit’ al langer.  Dat klinkt minder wervend dan hoogsensitief, maar het gaat om hetzelfde: geconfronteerd met uitdagingen reageert ons stresssysteem erg snel en ontstaat een reactie van overprikkeling, stress en angst.

Eerder werd ook al onderzoek gedaan naar het verschijnsel fysieke- en mentale overstimulatie. Jung noemde al in zijn boeken introverte en extraverte personen en paste de term hooggevoelig  ook al toe.

Ik help jou met jouw hoogsensitiviteitsvraagstuk.

Wil jij weten hoe je met hoogsensitiviteit om moet gaan, dan ondersteun ik je graag in dit proces.

Als hoogsensitiviteit professional heb ik jarenlange ervaring in het geven van hoogsensitiviteit trainingen en hoogsensitiviteit coaching. Neem gerust contact met mij op als je meer wilt weten over Hoogsensitiviteit of zelf aan de slag wilt met hoogsensitiviteit. Ik zie je graag!

Brigitta Derksen

hedline-2-1.pngHoogsensitiviteiteen mooie eigenschaphedline-3-1.png

Hoogsensitieve personen hebben meer dan gemiddeld behoefte aan afzondering om prikkels te verwerken. Daarnaast hebben ze overmatige aandacht voor anderen. Ze kunnen meestal moeilijk nee zeggen als er iemand iets aan hen vraagt. Hoogsensitieven houden van en hebben de kwaliteit om te verbinden. Ze hechten grote waarde aan harmonie en billijkheid staat hoog in het vaandel.

schrijf je in voor een online

Hoogsensitiviteits training

Maak kennis met hoogsensitiviteit en ervaar de rust, de ontspanning en ervaar de mooie momenten die het met zich mee brengt.

Valkuilen van een hoogsensitief persoon

Natuurlijk zijn de valkuilen persoonsgebonden. Het hangt af van de persoonlijkheid, de context van de persoon en de genoten opvoeding. Toch komt uit de vele onderzoeken die door de jaren heen zijn uitgevoerd een aardige lijst van valkuilen van een hoogsensitief persoon.

  • Onvoldoende hersteltijd nemen, omdat ze zich willen conformeren aan de niet-hoogsensitieven die dit niet in dezelfde mate nodig hebben;
  • Door de kwaliteit van verbinden, vervagen eigen grenzen. Gevoelens van anderen ervaar je makkelijk als eigen gevoelens;
  • Gemakkelijk overprikkeld raken in een omgeving met veel indrukken (bijvoorbeeld door mensen en/of geluiden) en je vermoeid of leeg voelen;
  • Stressgevoelig door overprikkeling;
  • Door overprikkeling kunnen er stemmingswisselingen optreden;
  • Door de diepgaande verwerking van onprettige gevoelens, is er een verhoogd gevaar voor verslaving om de gevoelens te verdoven.

Hoogsensitiviteit en psychische klachten

Ziek worden door een bijzondere eigenschap!
Hoe komt het dat de eigenschap hooggevoeligheid steeds klachten lijkt te geven, terwijl erop zichzelf niets mis mee is om hoogsensitief te zijn?

Hoogsensitieve personen beschikken over een verfijnd zenuwstelsel waardoor men prikkels zoals geluid, geur en licht maar ook allerlei omgevingsinvloeden zoals sfeer en emoties van anderen, meer oppikt dan een ander. Als deze prikkels te veel worden, ontstaat er stress en kan men in de cirkel van overprikkeling belanden, wat uiteindelijk kan leiden tot lichamelijke en psychische klachten.
Het niet herkennen en erkennen van de essentie van deze eigenschap, namelijk gevoelig en intuïtief zijn, maakt dat deze kracht een klacht wordt. Dat hooggevoeligheid de basis kan zijn van psychische klachten wordt in de hulpverlening niet altijd herkend, waardoor cliënten soms onterecht gediagnosticeerd of gestigmatiseerd worden. Onjuiste (psychische) behandeling c.q. medicijnen kunnen de klachten zelfs verergeren.

Tips voor hoogsensitieve personen

over hoogsensitiviteit

De eerste stap is je hoogsensitiviteit herkennen en erkennen. Op het moment dat je bewust bent van je hoogsensitiviteit, dan kun je er ook rekening mee houden en ernaar leven. Op deze manier zorg je dat jouw hoogsensitiviteit een meerwaarde is in je leven.

Beweging is voor iedereen gezond, maar voor een hoogsensitief persoon is niet iedere sport geschikt. Ik adviseer een sport die matig intensief is, zodat het lichaam niet overbelast wordt. Dus geen bootcamp of andere extreem zware sporten. Tijdens het sporten worden hormonen aangemaakt, die zorgen voor een goed gevoel en ontspanning.

Denk bijvoorbeeld aan Pilates, yoga, stevig wandelen in de natuur, Chi qong, Tai Chi, cardio fitness en zwemmen. Maar ook in de tuin werken is een goede tijdbesteding.

Mindfulness, yoga, ademhalingstechnieken, meditatie, aardingsoefeningen, wandelen in de natuur zijn geschikte vormen om meer rust te ervaren en te herstellen. Als je iedere dag ongeveer vijf keer een aantal minuten de tijd neemt om te herstellen door bijvoorbeeld een korte ademhalingsoefening of meditatie te doen of door even naar buiten te gaan om mindful te wandelen, dan merk je na een aantal weken het positieve effect. Plan minimaal één dag per week als echte rustdag in, ga af en toe naar de sauna, als je daarvan houdt en laat je (geregeld) masseren.

Gemiddeld hebben mensen acht uur slaap per nacht nodig. Tussen zeven en negen uur per nacht is normaal. Langdurig minder slapen dan 6 ½ uur per nacht betekent dat je roofbouw op je lichaam en bijnieren pleegt.  Je lichaam heeft te weinig tijd om te herstellen van alle (stress)prikkels. Slaap heeft alles te maken met ons zenuwcentrum, met herstel van ons brein. Overdag neem je een grote hoeveelheid informatie en prikkels op. In de nacht worden hersenverbindingen van herinneringen die niet zo belangrijk voor ons zijn afgebroken. Belangrijke dingen worden opgeslagen in ons langetermijngeheugen. Zo worden je hersenen ’s nachts dus ‘opgeschoond’.

Als hoogsensitief persoon (HSP) ben je ook gevoeliger voor wat je eet en drinkt. Uit eigen ervaring lijkt het of personen, die niet hoogsensitief zijn, beter tegen alcohol kunnen dan HSP. Hoogsensitieve personen zijn vaak ook gevoeliger voor cafeïne en suikers. HSP zijn vaak ook gevoeliger voor bewerkte voeding (vooral conserveringsmiddelen). Mijn advies is om zoetigheid, zuivel, gluten en bewerkte voeding te minimaliseren en vooral veel groenten, fruit en meer planten en gezonde vetten te eten. Daarnaast reageren HSP ook vaak heftiger op medicijnen.

De manier waarop je je bewustzijn gebruikt, verandert je hersenen – positief en negatief.

Zorg voor een positieve leef- en werkomgeving. Denk iedere dag aan iets positiefs: hoe vaker je bewust aan iets positiefs denkt, hoe groter het voordeel is, dat je ervan hebt. Behalve er regelmatig aan denken, kun je er nog meer aandacht aan schenken door bijvoorbeeld herinneringen op te hangen (Post-it briefjes) of door een dagboek of schrift bij te houden of door vrienden en vriendinnen te vertellen waar je mee bezig bent.

Centro Mio

Brigitta Derksen is gespecialiseerd in hoogsensitiviteit. Ze begeleidt hoogsensitieve personen individueel en daarnaast geeft zij trainingen aan hoogsensitieve personen en aan professionals. Deze trainingen geven hulpverleners en zorgverstrekkers de nodige informatie om hun zorg af te stemmen op personen met hoogsensitiviteit.

Reden voor deze specialisatie is dat zij zelf steeds meer ervoer dat gevoelige mensen zichzelf langdurig overbelasten, door geen rekening te houden met hun gevoeligheid.
Vaak zijn mensen zich er niet van bewust dat ze steeds meer overprikkeld raken en dat het nodig is om betere omstandigheden te creëren voor zichzelf.

FAQ

Veel gestelde vragen

Hoogsensitiviteit is een persoonlijkheidskenmerk, en is daarmee dus onderdeel van iemands karakter. Hoogsensitiviteit wordt niet vermeld in de DSM-V (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), het classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen en wordt daarmee dus niet gezien als een stoornis.

Als je hoogsensitief bent, zie je niet alleen alles met je ogen, maar omdat je zeer sensitief bent, voel je ook wat er om je heen gebeurt. Je voelt waar de anderen zijn, zonder hen echt te zien. Je bent je daar bewust van en anticipeert op wat er gebeurt. Niet alle diepgaande verwerking gebeurt bewust, waardoor het veel op intuïtie lijkt. We kunnen iets weten zonder ons bewust te zijn waarom we het weten. Je leert dat niet door te visualiseren of door mentale oefeningen, je wordt ermee geboren. Hoogsensitieve personen voelen de subtiele signalen van wat er komen gaat en denkt daar dan diep over na, veel dieper dan anderen doen. Het is dus geen extra zintuig, je zenuwstelsel is veel verfijnder afgesteld.

Ja, zowel mannen als vrouwen kunnen hoogsensitief zijn. Uit onderzoek door Elaine Aron, blijkt dat de verdeling tussen beide geslachten ongeveer gelijk verdeeld is. Omdat in veel culturen een man zijn emoties niet mag tonen, is hoogsensitiviteit bij jongens en mannen nog relatief onbekend.

Elaine Aron heeft een wetenschappelijk onderbouwde vragenlijst opgesteld. Deze Amerikaanse psychologe is de grondlegster van de term HSP. Maar de resultaten van deze test zijn vaak voor meerdere uitleg vatbaar. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat je overgevoelig bent geworden na een chronische stressperiode. Dit onderscheid kun je niet uit deze test halen. Ook is het mogelijk dat wanneer je veelvuldig positief hebt geantwoord in deze test, dat je profiel past binnen een bepaalde psychische stoornis.

Er zitten duidelijke verschillen tussen deze persoonlijkheden, maar die komen niet uit de resultaten van de test naar boven. Je scoort vooral hoog als je veel last hebt van zintuigelijke prikkels; maar hoogsensitiviteit is veel meer dan dat.

Om erachter te komen of je hoogsensitief bent, adviseer ik jou om een persoonlijke afspraak te maken.

In de wetenschappelijke onderzoeken naar hoogsensitiviteit in Amerika en Canada, zijn hersenscans gemaakt. Ook is er gedegen onderzoek van hersenstudies tot aan genetische analyses. Uit deze onderzoeken blijkt dat bij de zuivere hoogsensitieve personen bij verwerking van emoties of gebeurtenissen meer gebieden in de hersenen worden geactiveerd, dan bij de niet hoogsensitieve personen. Uit de onderzoeken blijkt dat hoogsensitieve personen over een zeer gevoelig zenuwstelsel te beschikken.

Hoogsensitieve mensen geven aan dat ze eerder huilen. Doordat een hoogsensitief persoon informatie veel grondiger verwerkt en gedetailleerd beleeft, ontstaan meer emoties dan bij een persoon die niet diepgaand verwerkt. Dit betekent overigens niet, dat een hoogsensitief persoon altijd labiel of overdreven emotioneel is. Een hoogsensitieve therapeut zie je ook eerder een traan laten vallen, zonder dat ze zelf verdrietig is; zij (of hij) ervaart de emotie van de ander gedetailleerd en diepgaand.

Bianca Acevedo laat in haar onderzoek zien, dat hoogsensitieve personen meer activering vertonen in de gebieden van onze hersenen, die worden geassocieerd met empathie. In meerdere onderzoeken over empathie werd bij hoogsensitieve personen een hogere activering in bepaalde hersengebieden aangetoond. HSP wenden deze empathie ook in een grotere mate aan in contact met hun partners en emoties van onbekenden.

Voor HSP lijkt het geen keuze om sensitief te zijn. HSP nemen onbewust hoogsensitief waar. De fijnmazige wijze van waarnemen kan niet worden uitgezet.  Daardoor kunnen ze ook ongemerkt overprikkeld geraken. Je kunt wel leren om met externe prikkels om te gaan, waarbij je je talent leert in te zetten als kracht in plaats van als klacht.

Jazeker. Veel mensen zijn heel sensitief zonder klachten. Zij herkennen zich in het begrip hoogsensitiviteit, maar hebben er geen last van. Als iemand opgroeit met acceptatie van en waardering voor zichzelf, dan zal deze persoon ook eerder rekening houden met zichzelf en gemakkelijker keuzes maken vanuit een sensitieve grondhouding.

Hoogsensitiviteit heeft niet alleen te maken met scherpe zintuigen en snel overspoeld raken door te veel prikkels, maar gaat ook over de gevoeligheid door diepgaande verwerking. Door de neiging diep door te denken over wat er gebeurd is, hebben ze ongewone bespiegelingen en brengen ze de gevolgen van het eigen gedrag achteraf nog eens nauwgezet in kaart. Hierdoor ontwikkelen zij complexere emotionele schema’s en sterkere emotionele reacties. De onzekerheid en het doordenken over het eigen gedrag, maakt dat HSP vaak een laag gevoel van eigenwaarde hebben,  verlegenheid kennen en een grote mate van angst voor sociale oordelen vertonen.

Uit onderzoeken blijkt dat er een grote overlap bestaat tussen hoogsensitieve mensen en hoogbegaafden. Beide profielen beschikken over de volgende eigenschappen: sensitiviteit, emotionele intensiteit, een hoger niveau van bewustzijn en creatief denken. Hoogbegaafde personen onderscheiden zich van hoogsensitieven door de snelheid van hun denken, hun gedrevenheid en hun analytisch vermogen.

Verveling en overprikkelend kunnen bij beide profielen aanwezig zijn. Vaak functioneren hoogsensitieven op een lager niveau dan hoogbegaafde personen, omdat hoogsensitieven minder prikkels kan verwerken. Iemand die zowel hoogbegaafd als hoogsensitief is, moet zowel leren omgaan met zijn hoogsensitiviteit en ook genoeg uitdaging vinden om zijn talenten in te kunnen zetten en te ontwikkelen. Optimaal gebruik maken van talenten in een geschikte omgeving, is hierbij van belang.

Hoogbegaafden zijn vrijwel altijd hoogsensitief op (extern) waarnemingsniveau, maar hoogsensitieven zijn niet altijd hoogbegaafd.

Uit Het onderzoek van hersenscans door Dr. Jagiellowicz, blijkt dat de gebieden van de hersenen die subtiele aanwijzingen begrijpen, meer actief zijn bij hoogsensitieven, dan bij niet sensitieven. Dit onderzoek toont aan, dat hoogsensitieve mensen meer opmerken van de wereld waarin we leven. Ze nemen de informatie van hun omgeving tot zich en combineren deze met andere informatie die ze gedurende hun leven hebben opgeslagen en komen daardoor op oorspronkelijke en unieke, nieuwe ideeën. Dit talent vormt de essentie van creativiteit. Niet alle creatieve mensen zijn per definitie hoogsensitief, maar dit kenmerk draagt zeker bij aan hun creativiteit.

Hoogsensitieve personen beschikken over een persoonlijkheidskenmerk, waardoor ze in staat zijn om veel informatie uit hun omgeving op te nemen, zoals subtiele details en non-verbale informatie. Dit wordt niet alleen waargenomen, maar ook nog eens diepgaand verwerkt. Overprikkeling als gevolg van de grote hoeveelheid informatie, die wordt opgenomen, vormt een grote valkuil voor HSP. Een tweede grote valkuil is de verhoogde kwetsbaarheid voor overprikkeling en emotionaliteit, veroorzaakt door de diepgaande verwerking van de opgenomen informatie.

Ja, hoogsensitiviteit is hetzelfde als hooggevoeligheid. In 2018 is er een gezamenlijk besluit genomen over deze termen door een groep die zich voornamelijk bezighoudt met hoogsensitiviteit.

Hooggevoeligheid (ook wel genoemd hoogsensitiviteit) en overgevoeligheid worden vaak door elkaar gebruikt, maar zijn niet hetzelfde. Een belangrijk verschil is dat het bij hoogsensitiviteit gaat over de hoeveelheid prikkels die binnenkomt in de hersenen en bij overgevoeligheid gaat het over de emotionele reactie.

Lees meer over het verschil tussen hoogsensitiviteit en overgevoeligheid in mijn Blog.

 

Jazeker, hoogsensitieve personen zijn zelfs geschikte (people-)managers. Voor een HSP is het wel van belang, dat er sprake is van een ‘gezonde’ werkomgeving. Politiek gedoe, vriendjespolitiek, onrechtvaardigheid, overprikkelende ruimtes zijn niet bevorderend voor een hoogsensitief persoon. Hier zal een hoogsensitieve meer last van ondervinden dan een niet hoogsensitieve. Indien de werkomgeving gunstig is, dan is een hoogsensitieve die persoon die net iets meer zal doen, zich verantwoordelijk voelt, prosociaal gedrag vertoont, creatief is (ziet meerdere mogelijkheden) en een innovator voor het bedrijf.

BE sensitive

Hoogsensitief

Er zijn verschillende trainingen op het gebied van hoogsensitiviteit

Zoals:

  • Kennismaking met hoogsensitiviteit
  • Omgaan met hoogsensitiviteit
  • Verdieping omgaan met hoogsensitiviteit
  • Hoogsensitiviteit professioneel gezien
  • Hoogsensitiviteit en werk
  • Hoogsensitiviteit en grenzen